Automatyczne umorzenie długów po planie spłaty. Co zakłada projekt UD260?

Ostatnia aktualizacja: 24 sierpnia 2026

Dziś umorzenie długów po wykonaniu planu spłaty nie następuje samo. Sąd wydaje postanowienie, które stwierdza wykonanie planu i umarza pozostałe zobowiązania. Projekt nowelizacji oznaczony UD260 przewiduje, że skutek ten nastąpi automatycznie, z mocy prawa, po upływie 3 miesięcy od zakończenia okresu planu spłaty, o ile nikt w tym czasie nie złoży wniosku o zmianę albo uchylenie planu. Projekt nie został uchwalony. Na sierpień 2026 r. jest na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów i obowiązuje dotychczasowa procedura.

Jak wygląda zakończenie planu spłaty dzisiaj?

Plan spłaty wierzycieli to ostatni etap upadłości konsumenckiej. Sąd ustala go po zakończeniu likwidacji majątku, dopasowując wysokość raty do realnych dochodów dłużnika i kosztów utrzymania jego rodziny. Co do zasady plan trwa maksymalnie 36 miesięcy; wydłużenie do 84 miesięcy jest możliwe tylko wtedy, gdy sąd uzna, że dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa.

Po wpłaceniu ostatniej raty sprawa nie kończy się automatycznie. Trzeba doprowadzić do wydania przez sąd postanowienia stwierdzającego wykonanie planu spłaty i umorzenie pozostałych zobowiązań. Ma ono charakter konstytutywny, czyli to ono wywołuje skutek prawny. Dopiero po jego uprawomocnieniu dłużnik jest formalnie oddłużony, a wpis w Krajowym Rejestrze Zadłużonych zaczyna biec ku wygaśnięciu.

W praktyce ten ostatni krok bywa uciążliwy. Dłużnik po trzech latach regularnych wpłat czeka jeszcze na czynność sądu, a każde opóźnienie w sekretariacie przekłada się na realny czas, w którym formalnie wciąż jest osobą po upadłości, ale jeszcze nie oddłużoną.

Co miałaby zmienić nowelizacja UD260?

Projekt zakłada odwrócenie logiki. Zamiast czekać na postanowienie sądu, dłużnik byłby oddłużany z mocy prawa. Mechanizm w projektowanym kształcie wygląda tak:

1. Upływa okres, na jaki sąd ustalił plan spłaty.
2. Zaczyna biec trzymiesięczne okno, w którym uprawnieni mogą złożyć wniosek o zmianę albo uchylenie planu spłaty.
3. Jeżeli nikt takiego wniosku nie złoży, po tych trzech miesiącach zobowiązania upadłego umarzają się automatycznie, bez osobnego postanowienia.

Sąd przestałby więc wydawać konstytutywne postanowienie o wykonaniu planu i umorzeniu zobowiązań. Dla dłużnika oznaczałoby to jedną rzecz mniej do wyczekiwania i przewidywalny, policzalny termin zakończenia sprawy. Dla sądów, mniej czynności w sprawach, które i tak kończą się tak samo.

Kiedy te przepisy mogą wejść w życie?

Nie wiadomo i warto to powiedzieć wprost, bo w internecie zaczynają się już pojawiać teksty opisujące ten mechanizm jak obowiązujące prawo. Stan faktyczny na sierpień 2026 r. jest następujący:

• projekt nosi numer UD260 w wykazie prac legislacyjnych rządu i obejmuje zmiany w Prawie upadłościowym, Prawie restrukturyzacyjnym oraz ustawie o Krajowym Rejestrze Zadłużonych,
• prace trwają od grudnia 2025 r.,
• Komitet Stały Rady Ministrów pracuje na tekście z 11 czerwca 2026 r.,
• projekt nie został uchwalony przez Sejm ani ogłoszony w Dzienniku Ustaw, więc nie obowiązuje,
• daty wejścia w życie nie podano.

Z tego samego projektu resort wycofał w sierpniu 2026 r. inny przepis, który miał dopuścić papierową drogę składania pism z pominięciem KRZ. Opisujemy to w artykule czy wniosek o upadłość można złożyć na papierze. To dobra ilustracja tego, że projekt wciąż się zmienia i jego ostateczny kształt nie jest przesądzony.

„Kierunek zmiany oceniam dobrze, bo dziś zdarza się, że człowiek wpłacił wszystkie raty co do złotówki i dalej czeka na papier z sądu. Ale muszę powiedzieć jasno: to jest projekt, nie prawo. Jeżeli ktoś jest w trakcie planu spłaty i przeczyta gdzieś, że długi umarzają się teraz same, i na tej podstawie przestanie płacić, to straci oddłużenie. Sąd może uchylić plan spłaty, a wtedy cała droga idzie do kosza. Do dnia ogłoszenia nowelizacji w Dzienniku Ustaw obowiązuje to, co jest w postanowieniu sądu."

— Michał Dymarczyk, założyciel kancelarii, ekspert ds. upadłości konsumenckiej

Jestem w trakcie planu spłaty. Co to dla mnie zmienia?

Na dziś nie zmienia nic i to jest najważniejsze zdanie w tym artykule. Do czasu wejścia nowelizacji w życie obowiązuje dotychczasowa procedura, a raty trzeba płacić dokładnie tak, jak ustalił sąd. Trzy praktyczne wnioski:

• Nie przerywaj wpłat. Zaprzestanie płacenia rat w oczekiwaniu na zmianę przepisów to najprostsza droga do uchylenia planu spłaty i utraty oddłużenia po latach starań.
• Traktuj ostrożnie treści bez daty. Jeżeli artykuł opisuje automatyczne umorzenie jako stan obowiązujący i nie podaje statusu legislacyjnego, opisuje projekt, a nie prawo.
• Pilnuj terminu zakończenia planu. Niezależnie od tego, który model ostatecznie zacznie obowiązywać, moment upływu okresu planu spłaty jest kluczową datą w sprawie. Prowadząc sprawę, pilnujemy jej za klienta.

Jeżeli plan spłaty dopiero przed Tobą, sprawdź też ile trwa upadłość konsumencka oraz kiedy sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty, co zdarza się przy trwałej niezdolności do jakichkolwiek spłat.

Będziemy aktualizować ten artykuł

Losy projektu UD260 śledzimy na bieżąco, bo dotyczy on wprost naszych klientów. Gdy nowelizacja zostanie uchwalona i ogłoszona, zaktualizujemy ten tekst o datę wejścia w życie i o to, czy mechanizm automatycznego umorzenia przetrwał w niezmienionym kształcie. Data ostatniej aktualizacji jest widoczna na górze strony.

Podstawa prawna

Plan spłaty wierzycieli oraz umorzenie zobowiązań upadłego regulują przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe dotyczące postępowania wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (art. 4911 i następne, w szczególności przepisy o ustaleniu planu spłaty wierzycieli, stwierdzeniu wykonania planu i umorzeniu zobowiązań). Opisywana zmiana pochodzi z rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe, ustawy Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, oznaczonego w wykazie prac numerem UD260; prace trwają od grudnia 2025 r., a Komitet Stały Rady Ministrów procedował tekst z 11 czerwca 2026 r. Opinię do projektu wydała Rada Legislacyjna przy Prezesie Rady Ministrów. Projekt nie jest prawem obowiązującym. Stan prawny na: sierpień 2026.

Materiał ma charakter informacyjny. Twoją indywidualną sytuację ocenimy podczas bezpłatnej rozmowy.